المحقق السبزواري
302
روضة الانوار عباسى ( در اخلاق و شيوه كشور دارى ) ( فارسى )
مكش رو درهم از حكم قضا ورمىكشى درهم * چه پروا آتش از چين جبين بوريا دارد * * * دهند اگر به تو در بسته خلد چندان نيست * كه گوشهاى به تو از عالم رضا بخشند و بر پادشاه لازم است كه از حليهء رضا بىبهره نباشد و بناى كار خود بر توكّل گذارد و اعتماد او بر عون و عنايت ربّانى باشد ، نه بر شوكت و سپاه و دولت و جاه . حكايت آوردهاند كه وقتى امير عادل امير سبكتكين « 1 » در نيشابور از يكى از علماى دين شنيد كه حضرت رسول صلّى اللّه عليه و إله فرموده كه ، « مرا از حضرت عزّت فرمان بر آن است كه ، با دنيا آرام مگير كه تو را براى آن نيافريدهام و بر نماز شب مواظبت نماى كه نصرت مؤمنان در آن است و از مخلوقات هيچ طمع مدار كه به دست ايشان هيچ نيست و بر من توكّل كن كه بازگشت به من است . » چون امير عادل اين مضمون را استماع نمود ، آن را به سمع قبول اصغا « 2 » فرمود و بناى كارهاى خود بر آن نهاد و همواره نصرت در نماز شب طلبيدى و بناى كار خود بر آن نهادى . و چون سلطان محمود بزرگ شد ، و آثار نجابت و سعادت در او ظاهر بود ، او را نزديك آن عالم فرستاد و سلطان نيز اين حديث از وى استماع نمود و مضمون آن را متلقّى « 3 » شد تا روزى كه اراده داشت كه روز ديگر با خان تركستان مصاف نمايد در بلخ ، نيم شب برخاست و آب گرم طلبيد . نيافت . به آب سرد غسل كرد ، و آن شب برف
--> ( 1 ) . پس از درگذشت آلپتكين ، در غياب سبكتكين ، مهتر تركان را كه « پيرى » نام داشت به رياست برداشتند و چون هميشه سر در شراب داشت ، همگان اتفاق كرده سبكتكين را به فرماندهى برداشتند . امير سبكتكين به ويژه در نواحى هندوستان دايرهء متصرفات خود را گسترش داد و در روزگار او حكمرانى خراسان به دست پسرش ، محمود افتاد . سبكتكين در سال 378 ق . در نزديكى غزنين درگذشت . معجم الانساب ، صص 32 تا 44 . ( 2 ) . گوش دادن . ( 3 ) . از مادّهء « تلقّى » به معنى « آموختن » است .